Pierścionek zaręczynowy jest tym pierścionkiem, którym w dniu zaręczyn kandydat na męża obdarowuje swoją wybrankę. Dość często takie pierścionki posiadają białe kamienie szlachetne lub półszlachetne, np. cyrkonie lub diamenty. Przeważnie pierścionek zaręczynowy noszony jest na serdecznym palcu, co oznacza zgodę kobiety noszącej go na oświadczyny. Taki moment zapowiada w niedalekim czasie zawarcie związku małżeńskiego.
Dawniej zaręczyny miały bez wątpienia obrzędowy charakter. Świętowanie było huczne i wzbogacane o liczne elementy obrzędowe. Po uzgodnieniach dotyczących sfery finansów przyszłego związku wyprawiano w domu panny młodej przyjęcie zaręczynowe, podczas którego młodzieniec wkładał wybrance, uprzednio poświęcony, pierścionek na palec lewej ręki - palec serdeczny, gdyż panowało przeświadczenie o jego bezpośredniej łączności z sercem. Wszystko to odbywało się w obecności świadków i w uroczystej atmosferze. Zwyczaj noszenia pierścionka zaręczynowego na palcu serdecznym lewej ręki obowiązuje w Polsce do dzisiaj, choć po ślubie pierścionek bywa czasem noszony razem z obrączką.